Dijk 14, 5521 AX Eersel

Monument naam:
Plaats monument: Eersel
Bescherming: Gemeentelijk monument
Monumentnummer: 4.31.1.022
Monument categorie: Gebouwen, woonhuizen
Oorspronkelijke functie: Schoolmeesterswoning
Huidige functie: Kantoren
Complex:
Complextype:
Datering:
Situering: Binnen de bebouwde kom
Inschrijving register: 10 september 2002
XY coordinaat: 149731 / 374266
Kadastrale gemeente: Eersel
Sectie perceel:
Oorspronkelijk bouwjaar: ca. 1890
Grondgebruik:
Afmeting terrein:
Bronnen: [“J. Spoorenberg e.a., Drie Zaligheden, Eersel, Duizel, Steensel, Hapert 1989″,”Chr. Thijssen, Kleine historische gids van Eersel en zijn monumenten, Eersel 1996”]
Content: Historie en ligging:

Als schoolmeesterswoning gebouwd pand uit ca. 1890, later in gebruik als politiebureau met cellen in de achterbouw en thans kantoorgebouw. Het vrijstaande pand bevindt zich in de kern van Eersel, en is gesitueerd in de rooilijn op de noordoostelijke hoek van de straten Dijk en Areven. Zowel het hoofdgebouw als de flankerende aanbouw heeft de ingang aan de zijde van de Dijk. De schoolgebouwen aan de Dijk zijn gesloopt.

 

Plattegrond en opbouw:

Voormalig woonhuis, thans kantoren, van één bouwlaag en zolderverdieping op rechthoekig grondplan. Het wolfdak met de nok evenwijdig aan de voorgevel is gedekt met gesmoorde Muldenpannen. Op het linker nokuiteinde bevindt zich een gemetselde schoorsteen. In het dakschild aan de achterzijde zijn drie moderne tuimeldakramen aangebracht. Dit dak watert af via bakgoten. De bakstenen gevels zijn in kruisverband gemetseld en voorzien van een grijs geschilderde gecementeerde plint. De vensteropeningen in de voor- en achtergevel worden afgesloten door hardstenen lekdorpels en anderhalfsteens getoogde strekken.

 

Voorgevel:

Deze symmetrisch ingedeelde gevel van vijf traveeën heeft in het midden een ingang, bestaande uit een kozijn met kwartrond hoekprofiel waarin een paneeldeur met twee kijkramen en smeedijzeren roosters, een geprofileerd kalf en een tweedelig bovenlicht. De dorpel is uitgevoerd in kunststeen. Aan weerszijden van de ingang bevinden zich twee rechthoekige vensters met zesruits onderramen en tweeruits klapramen bovenin. De gevel wordt afgesloten door een kroonlijst met eenvoudig geprofileerde bakgoot. De tegen de voorgevel geschroefde luiken zijn tijdelijk verwijderd.

 

Linker zijgevel:

Deze aan de straat Areven gesitueerde gevel heeft in de eerste bouwlaag geen muuropeningen, ter hoogte van de verdiepingsvloer twee rechte muurankers, en in de zolderverdieping twee (waarschijnlijk nieuw ingehakte) vensteropeningen met vierruits stolpramen en rollagen. Het metselwerk tussen deze vensters is vernieuwd. De gevel sluit af met baksteenvlechting onder de dakrand.

 

Rechter zijgevel:

In de plint van deze gevel bevindt zich een koekoek. De eerste bouwlaag bezit geen vensteropeningen. Midden onder het wolfeind bevindt zich in de zolderverdieping een rechthoekige vensteropening waarin een vierruits stolpraam en een tweedelig bovenlicht. De rechter zijgevel wordt afgesloten door baksteenvlechting onder de dakrand.

 

Achtergevel:

In het midden van deze gevel is ter plaatse van de oorspronkelijke achterdeur een uitbouw met plat dak gerealiseerd. Het tweedelige bovenlicht van de ingang steekt hier bovenuit. Aan weerszijden van de voormalige achterdeur bevinden zich twee rechthoekige vensteropeningen waarin zesruits onderramen en tweeruits klapramen bovenin.

 

Interieur:

De nog goed herkenbare ruimtelijke indeling van dit voormalig woonhuis bestaat uit een middengang (van voor- tot achtergevel) met links daarvan twee vertrekken en rechts een voorkamer, de trappen naar de kelder en de zolder, en de keuken. De zolderverdieping is een grote ruimte met vier grenen kapspanten. Het gemoderniseerde interieur bezit nog diverse oorspronkelijke paneeldeuren met geprofileerde omlijstingen en een geprofileerde schouwbalk in de keuken.

 

Aanbouw:

Aanbouw tegen de hoek aan de rechter achterzijde van het hoofdgebouw, van een bouwlaag op rechthoekig grondplan en schilddak. Het dak heeft de nok loodrecht op de straat, is gedekt met gesmoorde Muldenpannen en watert af via zinken mastgoten. De bakstenen gevels, waarin rechte muurankers, zijn gemetseld in kruisverband. De korte gevel aan de Dijk heeft in het midden een ingang onder rechte strek, waarin een niet oorspronkelijke deur en enkelruits bovenlicht. De lange gevel die uitziet op de straat Areven bezit drie rechthoekige muuropeningen met gewijzigde raaminvullingen. Tegen de blinde achtergevel is een schuurtje met gepotdekselde wanden gebouwd dat niet voor bescherming in aanmerking komt.

Dijk 14, Eersel
Foto Winfried Thijssen (2003)

 
Waardering: Het object heeft architectuurhistorische waarde

–       als goed en vrij gaaf voorbeeld van een laat-negentiende eeuws sober uitgevoerd woonhuis, dat wordt gekenmerkt door een voor die tijd kenmerkende symmetrische hoofdopzet en een lijstgevel aan de voorzijde.

Het object heeft stedebouwkundige waarde

–       als onderdeel van de oude dorpskern nabij de Markt, alwaar het vanwege zijn ligging tegenover het gesloopte koloniehuis en gesticht St. Jacobus (thans gemeentehuis en parkeerplaats) eenzaam herinnert aan de historische situatie ter plaatse;

–       vanwege het belang als omvangrijk hoekpand voor het aanzien van de direct omgeving.

Het object heeft enige cultuurhistorische herinneringswaarde

–        vanwege de voormalige bestemmingen schoolmeesterswoning en politiebureau, welke respectievelijk verbonden zijn met de ontwikkeling van het onderwijs en de ordehandhaving in Eersel.

  • Twitter
  • Facebook
  • LinkedIn
  • email
  • PDF
  • Print