Hint 26, 5521 AH Eersel

Monument naam:
Plaats monument: Eersel
Bescherming: Cultuurhistorisch waardevol gebouw
Monumentnummer: 4.31.2.016
Monument categorie: Agrarische gebouwen
Oorspronkelijke functie: Boerderij
Huidige functie: Dubbel woonhuis
Complex:
Complextype:
Datering:
Situering: Binnen de bebouwde kom
Inschrijving register: n.v.t.
XY coordinaat: 149508 / 374886
Kadastrale gemeente: Eersel
Sectie perceel:
Oorspronkelijk bouwjaar: ca. 1920-1925
Grondgebruik:
Afmeting terrein:
Bronnen: [“J. Spoorenberg e.a., Drie Zaligheden, Eersel, Duizel, Steensel, Hapert 1989″,”Chr. Thijssen, Kleine historische gids van Eersel en zijn monumenten, Eersel 1996”]
Content: Historie en ligging:

Een omstreeks 1920-1925 vernieuwd woongedeelte van een langgevelboerderij uit het laatste kwart van de 19de eeuw. Het voormalige bedrijfsgedeelte is sterk vervallen (kap verwijderd, muurwerk gedeeltelijk ingestort, vijf ankerbalkgebinten met muurstijlen en tussenstijlen nog aanwezig), en komt derhalve niet voor bescherming in aanmerking. De oorspronkelijke achter- en zijgevels van het woongedeelte zijn opgehoogd; de voorgevel is volledig vernieuwd.

Het pand bevindt zich in de kern van Eersel en is gelegen in het beschermde dorpsgebied: een langgerekt plein bestaande uit de verbrede noord-zuid gerichte straten het Hint en de Markt, met lindenbeplanting, voormalige boerderijen (m.n. aan het Hint) en dorpswoningen. De oudste bebouwing heeft de noklijn haaks op het ‘straatplein’, de jongere bebouwing overwegend evenwijdig. Dit pand is gesitueerd op het noordwestelijk uiteinde van het Hint nabij de kruising de Provinciale weg Veldhoven-Reusel, en staat direct aan de straat met de noklijn van het zadeldak evenwijdig hieraan (dat gold ook voor het dak van het bedrijfsgedeelte). Het achtererf bezit qua aanleg en beplanting nog een aantal karakteristieke elementen, zoals een kleine schop achter het woonhuis, een varkensstal annex schuur achter het voormalige bedrijfsgedeelte, een moestuin, lindeboom, noteboom, fruitbomen en een beukenhaag als erfafscheiding.

 

Plattegrond en opbouw:

Gedeeltelijk onderkelderd woonhuis van één bouwlaag en zolderverdieping op rechthoekig grondplan. De bakstenen gevels zijn in kruisverband gemetseld en voorzien van een gecementeerde plint. De voor- en achtergevel worden afgesloten door een uitgemetselde bloktandlijst. De zijgevels zijn tot boven het dakvlak opgemetseld en worden afgedekt met een kunststenen deklijst. De uitgespaarde muuropeningen worden afgesloten door strekken (rollagen in de achtergevel) en kunststenen lekdorpels. Het zadeldak is gedekt met ruitvormige eternitleien en watert af via houten bakgoten. Op de nokuiteinden zijn schoorstenen geplaatst.

 

Voorgevel:

Deze gevel is drie traveeën breed en heeft een regelmatige indeling: een ondiep segmentboog-portiek tussen twee vensters. De verdiept gelegen ingang bestaat uit kunststenen dorpel en neuten, paneeldeur, geprofileerd kalf en bovenlicht. De vensters bestaan uit T-schuiframen met driedelige bovenlichten. De luiken zijn voorzien van schoepen ter hoogte van de bovenlichten. Ter hoogte van de verdiepingsvloer zijn vier sierankers aangebracht.

 

Linker zijgevel:

De eerste bouwlaag bezit één ingehakt halfvenster met tweedelig bovenlicht en één ingehakt T-schuifraam met driedelig bovenlicht. Een oorspronkelijke vensteropening is dicht gemetseld. De zolderverdieping telt twee T-schuiframen met driedelige bovenlichten (kleiner formaat dan in de eerste bouwlaag). Dat het muurwerk tweemaal fors is verhoogd, duidt waarschijnlijk op een verandering in dakvorm: van schildeind via wolfeind naar het huidige zadeldak. De topgevel wordt afgesloten door een afdeklijst en bekroond door een schoorsteen.

 

Rechter zijgevel:

Deze gevel grenst aan het voormalige bedrijfsgedeelte. Goed zichtbaar is dat het dakvlak van het vernieuwde woonhuis enigszins is verhoogd ten opzichte van het dak van het bedrijfsgedeelte.

 

Achtergevel:

Deze gevel bezit van links naar rechts een niet oorspronkelijk venster; twee van oorsprong zesruits schuiframen (roedenverdeling van de onderramen en de luiken verwijderd); een ingang bestaande uit een kozijn met vellingen waarin een opgeklampte deur en een tweedelig bovenlicht; een rechthoekig kelderlicht met diefijzers en daarboven een opkamer-venster met zesruits schuifraam (luiken verwijderd).

 

Interieur:

De ruimtelijke indeling is voor wat betreft de linker beuk intact: voorkamer, slaapkamer en kelder/opkamer. De flankerende middengang is tot ongeveer de helft ingekort. Het achterste gedeelte van de gang en de vertrekken in de rechter beuk zijn samengevoegd tot één grote ruimte.

Het woonhuis bezit een aantal authentieke interieurelementen, zoals in de voorkamer een gemarmerde houten schoorsteenmantel met tegels (geometrisch patroon in blauw op witte achtergrond), paneeldeur aan de ene zijde in Art Nouveau-stijl beschilderd (oranje, oker, leverkleurig) en aan de andere zijde gehout, balklaagplafond; een betegelde vloer in de gang; rode plavuizen in de kelder; een met kraalschroten betimmerde zolder.

 

Bijgebouwen:

De kleine schop direct achter het woonhuis heeft o.a. in halfsteensverband gemetselde gevels, een zadeldak met oud-Hollandse pannen en een éénbeukig dekbalkgebint.

De varkensstal annex schuur achter het bedrijfsgedeelte heeft o.a. in kruisverband gemetselde gevels (lichtrode baksteen), een zadeldak met gesmoorde Muldenpannen (goten ontbreken), diverse getoogde zesruits stalen stalramen, één stalraam met spinnekop en opgeklampte deuren.

 
Waardering: Het object heeft architectuurhistorische waarde

–       als goed en vrijwel gaaf voorbeeld van een omstreeks 1920-1925 vernieuwd woongedeelte van een langgevelboerderij (19de eeuws bedrijfsgedeelte sterk vervallen), dat wordt gekenmerkt door een voor die tijd traditionele vormgeving, bescheiden metselwerk-accenten en een dakbedekking van ruitvormige eternitleien;

–       vanwege de indeling van het interieur die gedeeltelijk intact is en bovendien een aantal waardevolle elementen bezit, zoals een gemarmerde schoorsteenmantel en gehoute paneeldeuren.

Het object heeft stedebouwkundige waarde

–       als essentieel onderdeel van het beschermde dorpsgezicht Markt-Hint en omgeving, dat van nationaal belang is wegens de kwaliteit van de bebouwing als geheel en de historisch-ruimtelijke relatie met groenvoorzieningen, wegen en verkavelingen; een typisch Brabantse dorpsomgeving met een zekere structurele en visuele gaafheid.

–       vanwege het karakteristieke ensemble dat het restant van de boerderij samen met de bijgebouwen, erfaanleg en -beplanting vormt.

  • Twitter
  • Facebook
  • LinkedIn
  • email
  • PDF
  • Print